Léxico sobre a configuración do terreo

Tense escrito moito sobre os valores paisaxísticos de Galicia; a paisaxe sempre tivo protagonismo na poesía galega a través do tempo. Tamén as relacións entre o home e a paisaxe (por ex. nos grandes mestres U. Novoneyra e Manuel Mª). A paisaxe é variada, como xa dicía no século XIX Francisco Añón no seu himno "A Galicia". A galega é unha paisaxe verde e chea de vida, como pintou Rosalía, destacando o contraste coa negativa visión da paisaxe castelá (no poema "Castellanos de Castilla" de cantares Gallegos). Medramos nunha paisaxe e ela forma parte de nós. A paisaxe implicará uns modos de vida peculiares en cada caso. Manter a harmonía e o equilibrio entre humanidade e paisaxe é un dos maiores retos do mundo actual.Un paso relevante para apreciala é coñecela.

Fixándonos nestes autores e nalgúns máis da nosa literatura imos destacar unha lista de palabras que nomean elementos que configuran o noso medio e poñerémolos por orde alfabética para unha consulta máis doada.

aba (=ladeira) parte lateral dun monte
acantilado costa con terreo abrupto con moita pendente.
areal praia
arroio corrente de auga procedente da choiva
atol illa coralina en forma de anel
baía/badía enseada entrada do mar na costa máis pequena ca o golfo.
bancal terreo en escalóns para reter a terra e evitar a erosión (por ex. nos viñedos; socalco)
beiramar costa, ribeira; zona próxima ao mar.
braña terreo lamacento onde nace auga
cabo parte saínte da costa, que penetra no mar.
canón val profundo escavado por un curso de auga
cantil acantilado
caverna espenuca, gruta, cova cavidade profunda na terra ou nunha rocha
cavorco gabia ou escavación profunda producida pola auga das arroiadas
chaira terreo  extenso chan; palnicie.
con rocha na beira do mar
congostra camiño fondo entre paredes; corga
cordal conxunto de montañas; serra
corga congostra
croio (coio) pedra redonda erosionada; seixo
costa ribeira do mar; terreo con desnivel, costento, costaneiro.
cume/cumio parte máis elevada do monte; curuto
cunca (ou conca) terreo polo que discorre un río
delta terreo onde se acumula a terra na desembocadura dun río.
desfiladeiro paso estreito entre montañas; gorxa.
devesa bosque con árbores autóctonas e pasto.
encoro depósito que se forma no curso dun río e que pode ser natural ou artificial; presa.
engroba gorxa, desfiladeiro
esgrevio dise do terreo moi irregular, accidentado.
esteiro zona da costa onde desemboca un río que queda cuberta pola preamar.
farallón penedo na beira do mar
fervenza caida de auga desde unha altura considerable; cadoiro, salto.
fonte manancial, lugar onde nace auga.
foz desembocadura dun río
fraga devesa, bosque con árbores autóctonas.
furna cova na beira do mar
gándara terreo con vexetación de monte baixo
golfo gran porción de mar que entra na terra entre dous cabos.
gorxa desfiladeiro
illa terra rodeada por todos lados de mar
insua illa no medio do río
itsmo faixa estreita que, a través do mar, une dúas partes de terra con máis superficie.
ladeira aba ou faldra da montaña; parte lateral.
lameiro prado húmido
laxe pedra en láminas; lastra; emprégase para pavimentar o solo.
lomba pequena elevación do terreo
lousa pedra de pizarra; emprégase para cubrir os tellados
outeiro pequena elevación do terreo
pena pedra grande e dura; penedo.
penedo pedra grande e dura de grandes dimensións.
península terra rodeada de mar e unida a outra por unha parte estreita
planicie chaira
regato curso de auga pequeno
ría o mar penetra na terra
rigueiro pequeno regato
río corrente de auga de máis dimensión
rocha pedra grande
seixo pedra redonda e dura; croio
serra cordal, cordilleira; conxunto de montañas
socalco bancal; terreo de cultivo disposto en banzos.
souto terreo de castiñeiros
touza monte con toxos, xestas...
val terreo situado a altitude baixa, plano.
valiña val pequeno
vao lugar dun río por onde se pode atravesar a pé
veiga terreo fértil a carón dun río

Póñovos dúas fotos: na primeira vense os socalcos típicos dos viñedos da Ribeira sacra. Na segunda vese unha fervenza, frecuente na abrupta paisaxe que temos.

Imaxe extraída de Wikipedia: CC - BY - SA (Luimipi~glwiki)

Imaxe extraída de Wikipedia: CC - BY - SA (Lmbuga)

Imos comprobar canto deste léxico aparece no poema de Francisco Añón.


Por ex. menciona veigas, prados, ríos e rías, fontes, arboredas, "pinares", o cume do Pindo ( onde sitúa aos persoeiros ilustres de Galicia), penedos, petoutos, devesas, soutos, regueiros, mariñas, montes.

No de Rosalía "Castellanos de Castilla" aparecen: secos fillos do deserto, as penas duras, pezoñosas charcas, ardente suelo, campos frescos,"llanura", fontiñas, ríos murmuradeiros, Mediante metáforas e antíteses expresa a súa valoración oposta das dúas paisaxes.

Déixovos un vídeo da rapeira Aid onde aparece unha versión deste poema de Rosalía xunto con outros.

Participando no Correlingua

No presente curso animamos os rapaces a participaren nos concursos do Correlingua. Houbo que pelexar un pouco, pois ao comezo o alumnado de 3º de ESO mostrouse disposto a facer o manifesto, pero chegado o momento querían volverse atrás ao examinar as dificultades que supoñía.
Finalmente, foron arrincando e aportando ideas, que fomos xuntando e dándolles coherencia ata acadar un resultado satisfactorio. Escolleron o pseudónimo "Senlleira".
Para empezarmos, tomamos como base o manifesto do ano pasado, onde aparecían frases feitas (trazo característico do galego popular) e citas do autor homenaxeado nas Letras Galegas xunto con ideas que os autores asociaban con Galicia.
Relacionamos iso co lema deste ano: "O galego, sen cancelas", ben atractivo. Fomos incorporando características da linguaxe publicitaria, como a apelación aos receptores (vocativos, imperativos), a visión esperanzada e optimista  do galego proxectado no futuro. Saíronnos cousas relacionadas coa comunicación, coa identidade, coas raíces, coa terra e a paisaxe, coas palabras, coa simboloxía da auga, coa liberdade... e fixemos unhas cantas metáforas xeitosas. Introducimos frases feitas relacionadas con falar e situámolas nun contexto axeitado.
Mencionamos obras de Carlos Casares ou expresións que el dixo, xunto con ensinanzas doutros autores relevantes da nosa literatura  ou doutros ámbitos da cultura (Por ex. de U. Novoneyra tomamos a idea da pequenez do home perdido na paisaxe; de Castelao, que o idioma é a maior obra de arte do noso pobo; de Sés a idea de opoñérmonos á extinción...).

Vou colgar o texto para que o poida ver o resto do alumnado ou quen queira en xeral.

Oe, rapaz! Ven aquí!
Mira que che imos contar!

Escoita, anímate, imos falar ...
dicir, expresarnos, comunicar ...
porque "o falar non ten cancelas".
Se as hai, nós imos movelas;
choutamos por riba delas.

Porque somos
"un país de palabras":
mel, queiroa, orballo, colo ...
Un país ferido polo vento,
que non amaina.
Un vento forte coma un furacán
que unha e outra vez,
sen piedade golpea.
Mais despois da tempestade
virá a calma.
Xa sabes...
nunca choveu
que non escampara
nin houbo tormenta
que non rematara.

Anda, rapaz, ven, fala.
Porque temos un mundo por descubrir.
Temos todo por vivir!
"Non falamos por falar"
pois temos unha versión que dar
sobre nós.

Falaremos do tempo ...
dos avós, dos bullós,
dos roxós a ferver no lume,
das paixós que nos consumen,
de ser nós,
auténticos e xenuínos.
porque non queremos cancelas,
nin muros,
nin imposiciós.

Porque o galego é para nós
o agasallo que nos deron,
a fonte da que bebemos,
a ledicia e a dor,
a calor do lume,
o sol do verán,
o agarimo da nai,
os "verdes castros",
os bidos e os amieiros,
dunha paisaxe ancestral
de fondas raigames
na que só somos átomos.

Unidos, fagámonos fortes,
collamos pulo e brinquemos
por riba de innúmeros obstáculos
que nos queren coutar.
Non caiamos no absurdo,
na autodestrución,
opoñámonos á extinción.

Nós podemos crear
un río de palabras:
avó, pai, filla;
vimbio e arxila;
vida para compartila.
Queremos
deixarlle ao mundo
algo peculiar.
Pon o teu gran;
preservemos o capital!

A semente amodiño
ha froitificar
e ha formar
unha fervenza
de auga clara
que caia sobre nós,
imunde o noso ser,
e, sen deixar fío enxoito,
como chuvia miúda,
aloumiñe
e faga en nós
levedar
a arela de libertá
para sermos
canteiros
da "maior obra de arte"
do noso pobo.

Oe, rapaz!
Sigue a loita
e rompe as cancelas!
Tocaremos teito!
Por nós! Polo galego!
Por acadar no mundo
o posto que merecemos!

Ampliando o noso vocabulario

Nestas datas son tempos da caída da folla, de paisaxes outonais de enorme beleza e con esta desculpa imos tratar o tema dos nomes das árbores e arbustos en galego, para contibuírmos ao coñecemento do medio que nos rodea. En todos os cursos e en todas as etapas podemos ir dando pasiños para dominar mellor o léxico da nosa lingua. Nesta época do ano obsérvanse aínda con claridade os distintos tipo de folla, o carácter de árbore perenne ou caduca, só con prestarmos un pouco de atención ao que temos ao noso arredor.

Vou poñer por orde alfabética os nomes das árbores e arbustos máis correntes en Galicia coa correspondente definición. Vou evitar no posible o exceso de termos científicos e incluír algúns datos que nos poden servir para identificalos dun xeito doado. Tamén colgarei algunhas fotos.

abeleira árbore que ten como froito as abelás, célebre por saír nas cantigas de amigo chamadas bailadas.
abruñeiro árbore da familia das rosáceas que ten como froito o abruño, unha especie de ameixa brava.
acacia árbore que florece en primavera, ten flores en acios de cor amarela que logo dan unhas sementes nunha especie de vaíña. É invasora. Moi vistosa nas beiras do Sil. Tamén hai a chamada falsa acacia, que ten flores brancas en acio e follas compostas redondeadas,
aciñeira árbore parecida ao carballo.
acivro arbusto con follas espiñentas e froitos vermellos en forma de baia, antigamente empregado como adorno por Nadal, actualmente é unha especie protexida,
ameixeira árbore da familia das rosáceas que ten como froito a ameixa.
amieiro ou ameneiro árbore que medra nas beiras dos ríos ou outros lugares húmidos.
bevereira árbore semellante á figueira que produce béveras.
bido, bidueiro árbore cadicufolia con casca de cor branca e follas triangulares. Antigamente a súa madeira empregábase para facer paus de zoco e hogano aínda se emprega para afumar e curar os queixos de San Simón en Vilalba.
buxo arbusto do xénero Buxus , de follas perennes, flores sen corola e froitos nunhs cápsula. Emprégase en sebes de xardíns. Medra lentamente e a madeira é moi dura polo que se emprga para facer instrumentos musicais. Na fraseoloxía está presente en frases como "estar san coma un buxo": estar forte, robusto.
capudre árbore característica da alta montaña. As follas parécense ás do freixo e bota unhas vistosas baias vermellas.
castiñeiro árbore de gran porte que produce castañas e madeira. Esta emprégase para facer mobles.
carballo árbore de folla caduca moi abondosa en Galicia. Produce landras e dela faise leña para quentarse no inverno ou secar os chourizos.
carqueixa arbusto de flores amarelas que medra nos montes. Empregábase para estrume dos animais.
caxigo carballo novo.
cerdeira árbore da familia das rosáceas que produce as cereixas.
chopo árbore de madeira branca e branda. Medra en lugares húmidos, crece con rapidez. Tamén chamado lamigueiro, olmo ou ulmeiro.
ciroleira árbore da familia das ros´ceas. produce as cirolas.
codeso arbusto de pouca altura, con flores amarelas.
concheiro Tamén chamado nogueira. produce os conchos ou noces. É de folla caduca.
érbedo ou erbedeiro medra en montes e produce os érbedos. Estes empréganse para elaborar licores e doces ou como comida dos paxaros.
escambrón arbusto espiñento da familia das rosáceas, con copa arredondada  e densa, flores brancas e froitos en baga de cor vermella. Tamen chamado estripeiro.
espiño arbusto ou árbore que se atopa nos lindeiros ou prados, con flores brancas que florecen en primavera e picos no talo. Tamén chamado espiño albar.
estripeiro escambrón.
faia árbore da familia das fagáceas, da que quedan poucas en Galicia, haina en Quiroga. É caducifolia, con casca grosa de cor gris e follas verde cinsento.
fatoeiro árbore da familia das rosáceas. ten como froito o fatón.
figueira árbore con toros retortos e grandes raíces- produce os figos.
freixo árbore que se emprega para madeira. Recoñécese polas súas follas compostas e as inflorescencias en forma de acio.
guindeira árbore da familia das rosáceas, cuxo froito é a guinda.
lamigueiro Outro nome é chopo.
laranxeira árbore con flores brancas moi recendentes que produce as laranxas.
limoeiro árbore que ten como froito o limón.
loureiro árbore de follas perennes, brillantes e verdes que se usan como condimento nalgúns pratos.
maceira árbore da familia das rosáceas que ten como froito a mazá.
marmeleiro árbore da familia das rosáceas que ten como froito o marmelo. En outono recóllese o seu froito para facer doce de marmelo.
melocotoeiro Tamén recibe o nome de pexegueiro. É unha  árbore froiteira que florece en primavera e produce o melotón.
mimosa árbore da familia das mimosáceas.
nespereiro árbore da familia das rosáceas. Ten como froito a néspera.
nogueira árbore caducifolia de bastante porte. Produce noces  tamén madeira.
oliveira árbore presente en Galicia en zonas como Quiroga, ten como froito a oliva, da que se extrae aceite.
pereira árbore rosácea que ten como froito a pera.
pexegueiro árbore de pouco porte, con flores rosadas que florecen en primavera. ten como froito o pexego.
piorno arbusto de pouca altura, con flores brancas que florecen en primavera.
piñeiro árbore perenne con follas en forma de agulla. O piñeiro manso produce piñóns, O bravo só madeira.
plataneiro árbore con bastante porte e con follas de gran tamaño. Emprégase para dar sombra en xardíns.
pradairo árbore con inflorescencias parecidas ás do freixo; as follas parécense ás do plataneiro. medra preto dos ríos.
queiroga arbusto de flores rosadas que medra nos montes, por ex, no Courel, florece en primavera.
rebolo carballo novo. Unha devesa de rebolos é unha reboleira.
sabugueiro árbore de pouco porte, con talos ocos, flores brancas que florecen por San Xoán e que logo dan uns froitos de cor viño en acios. Pódense comer en marmelada.
salgueiro árbore da familia das salicáceas. Emprégase para facer leña ou varas para os fréxeles.
sanguiño árbore ou arbusto de casca vermella. Cítao Curros no seu poema "Nouturnio".
sobreira árbore da que se extrae a cortiza, empregada para facer tapóns ou para outros usos.
teixo árbore conífera, produce unhas baias negras velenosas, famoso por ser empregado polos galegos no monte Medulio para matarse e non entregarse aos romanos.
tilleira árbore da que se extrae tila, fanse infusións coas súas follas e flores.
toxo arbusto de flores marelas moi característico de Galicia. Empregábase para estrume dos animais, para facer esterco.
ulmeiro árbore chamada tamén amieiro, ameneiro, lamigueiro.
uz arbusto de flores brancas que medra nas ladeiras das montañas. Os toros de uz empregábanos antigamente os xamoneiros que compraban xamóns polas casas para furar o xamón e comprobar que non estaba perdido.
vimbieiro ou vimieiro ou bieiteiro arbusto caducifolio da familia das salicáceas con ramas alongadas e flexibles, amarelas e follas lanceoladas. Dá o vime ou vimbio, empregado para facer mobles ou cestos (castelán mimbre).
xenebreiro árbore que prodece un froito en forma de baga do que se fai a xenebra. Tamén chamado cimbro.
xesta arbusto de flores amarelas e semente en vaíña, empregado para facer leña, por ex. para roxar o forno do pan cando se coce.
xilbarbeira arbusto de follas triangulares. espiñentas que bota unhas baias de cor vermella. Antigamente empregábano os varrendeiros para facer vasoiras.

Praceres de outono

O outono soemos asocialo a un tempo de colleitas, de fartura nas hortas, de froitos doces coma os figos, de cores ocres, douradas e vermellas, de olores fortes coma o do marmelo cocendo na cociña e inundando toda a estancia.

Tamén  se asocia coa poesía, co estado de ánimo melancólico, coa madurez da vida. Estar no outono da vida é aínda gozar das oportunidades que nos quedan e saborealas con fruición, como gozamos da suavidade e a morneza das raiolas do sol sobre a pel nos días desta estación.

É tempo de recollemento, de volta ás normas despois do verán, máis libre, de adaptarse a novos horarios máis ríxidos, a un novo centro de ensino, nalgúns casos.

Recóllense, sécanse, asóllanse e gárdanse as sementes para o ano seguinte, proxectando futuro e esperanza de nova vida.

É tempo de néboas e dos primeiros fríos, aínda suaves. Tempo de érbedos, bullós( Sarria), billós (Chantada), bullotes e viño novo.

O tempo do medo, coa chegada dos días curtos e a escuridade; de Santos e defuntos; de calacús e xogos infantís, de sentar arredor do lume.

Agardo que este outono nos traia sabores, olores, praceres para a vista... e que sexa unha bo punto de partida para un curso exitoso no que aprendamos, maduremos e fagamos actividades que nos fagan sentir plenitude, felicidade de estarmos vivos, de ser parte dun mundo marcado polo paso do tempo.

Neste comezo de curso recomendamos a lectura de :

Escarlatina, a cociñeira defunta, de Ledicia Costas en Edicións Xerais.

Foi un libro de gran éxito,recomendado para os máis novos do instituto, axudaralles a ver a morte e o máis alá con outros ollos e faralles esquecer os receos e os noxos así como espertar arelas polas artes culinarias. O libro aporta entretemento asegurado ao tempo que ensina valores como a amizade, o anceio de superación, a tolerencia, etc...

Para o segundo ciclo de secundaria recomendaría As mans do medo, de Xosé Miranda, un libro recomendable para os que queiran inicirse no xénero de terror.

Sobre a riqueza toponímica de Galicia

Téñense feito moitas reflexións sobre a riqueza toponímica de Galicia (por ex. Méndez Ferrín argumentaba sobre o tema ou Ferro Ruibal). Hai un equipo de persoas traballando sobre isto dende hai uns anos (Gonzalo Navaza e outros) e vanse facendo importantes achegas para coñecermos esta vizosidade da que goza o noso fragmentado territorio (algúns tan interesantes como o de Xosé Lois Vilar, Talasonimia da costa sur de Galicia).

Por que é importante facer estes traballos? Pois pola simple razón de que este patrimonio está ameazado. A sociedade cambia e os nomes poden perderse, por ex. cando se transforma o territorio por mor das concentracións parcelarias, vías de comunicación  que o atravesan,... ou porque xa non quedan vellos que os lembren e os novos en moitos casos descoñécenos.

O tema está de actualidade, como vemos nos xornais de hoxe.
Pódese ver tamén neste artigo de la Voz de Galicia.

No Instituto queremos facer a nosa pequena achega con traballos de microtoponimia feitos por alumnos de 2º de ESO. Os traballos son de Déborah e Rubén López. Recolleron nomes de leiras dos concellos de Quiroga  (a primeira) e de  Ribas de Sil e San Xoán de Río (o segundo) tendo en conta información dos seus maiores.

A/ Recolleita de microtoponimia de Déborah:

No lugar de Campos de Vila atópanse as seguintes leiras:

1. Barbeito
2. A Rodela
3. Prado Grande
4. Silvela
5. A Pendella
6. O Baioco
7. As Forcadiñas
8. O Santo
9. O Redondo
10. A Curtiña
11. A Campaza

En Pacios da Serra recolleu os seguintes:

1. Gabianceira

E en Revide os seguintes:

1. Pacio
2. Marelante
3. O Carrozo
4. A Regata

Finalmente na Toca recolleu

1. A Peza

B/ Recolleita de microtopónimos de Rubén López Rodríguez no concello de Ribas de Sil, no Cabezo:

1. Espiñoso
2. A Reboleira

E no de San Xoán de Río na aldea de A Cruz os seguintes nomes:

1. As Carballeiras
2. A Leira Grande
3. A Rechave
4. Os Reales
5. O Agro

En Santa Cruz os seguintes:

1. As Touzas
2. A Cortiña
3. A Poula
4. A Fonteseca
5. Os serranos
6. O Avelledo (podería ser O Abeledo?)
7. O Leirado
8. A Aira de Riba
9. O Corgo
10. O Horto

En Cambela:

1. A Fraga
2. A Touza
3. A Lama

En Vilardá:

1. As Lampazoas
2. As Cancelas

De roteiro literario por Quiroga

Con motivo das Letras Galegas adicadas a Manuel María, organizouse no centro un roteiro literario por Quiroga, á parte da charla que veu dar ao centro Xosé Estévez, vello amigo do chairego. Con estas actividades divulgouse a especial relación que tivo o autor con este municipio, as relacións persoais que el cultivou, os lugares que visitou e que motivaron o nacemento dalgúns poemas. Ao longo do roteiro visitamos eses lugares e fixemos diversas paradas para recitar os versos de Sonetos ao val de Quiroga, reeditados este ano con ilustracións feitas por rapaces dos centros educativos do concello.
A verdade é que foi moi emotivo participar cos rapaces, coñecer lugares cotiáns para eles, desfrutar da natureza, descubrir aspectos que descoñeciamos despois de anos traballando no centro. Eles portáronse moi ben e perderon os medos a recitar en público. O itinerario foi longo e un pouco fatigoso, pero mereceu a pena! Demos unha boa volta á contorna como podedes observar no mapa!

Despois dunha explicación das profesoras sobre Manuel Mª (Eva e Bea), a súa obra e a súa relación con Quiroga, na entrada do centro, o roteiro comezou coa visita guiada á igrexa de San Clodio, unha curiosa edificación da que primeiro observamos o exterior, no que destaca a súa ábsida do séc. XII, e o material empregado: pedra da zona cunha cor escura, vermella ("pedra cabaleira" tamén usada na igrexa de Montefurado). Logo vimos os restos do mosteiro medieval, nos que destaca a torre. Despois vimos o interior da igrexa.
O mosteiro parece ser que fora incendiado durante a guerra contra os franceses. No seu curioso pórtico renacentista hai unha pedra no lintel desprazada do seu lugar por mor do terremoto de Lisboa de 1755.
Logo albiscamos ao lonxe o pazo do Batanero e escoitamos anécdotas sobre esa familia. Recitamos poemas á beira do Sil (e vimos fabas lobas nas hortas).
Volvemos a Quiroga e escoitamos a explicación sobre algúns edificios relevantes da vila onde viviron diversos escritores: Pura Vázquez e Eduardo Moreiras. Algúns alumnos recitaron poemas na praza da vila. Seguimos andando por Quiroga e paramos onde en tempos houbo unha taberna frecuentada por Manuel Mª. Recitamos poemas. Vimos laranxeiras e limoeiros. e carteis curiosos ("BENENO").
Seguimos andando cara á Ermida, por medio de árbores e viñedos con paradas para recitarmos poemas.

Imaxes tomadas na Ermida

Na Ermida visitamos a igrexa e admiramos a arquitectura popular. Recitamos poemas. Vimos o esqueleto das pampórnigas, un pouco tristes, así espidiñas! Faláronnos do crismón. Pasamos máis aldeas, con vacas, abellas, paraxes senlleiras a carón do río xunto á Veiguiña, onde vivira Á. Fole.
Vimos algunhas casas singulares, outrora casas grandes pero en xeral descoidadas e bastante abandonadas, cerres de leiras con somieres, ventás curiosamente tapiadas, unha fonte potable, unha sebe de buxos na beira da estrada, un souto e a rentes del vacas e becerros pacendo tranquilamente.

Imaxes da Igrexa de San Clodio e restos do mosteiro medieval, pórtico renacentista

Comemos na Rodela, sentados na herba, acompañados por un can que non nos deixou en todo o roteiro. Alí están a impoñente casa da ferrería, un edificio de pedra con balcóns de ferro, algunhas edificacións tradicionais en non moi bo estado de conservación e algunha completamente derruída. Dan conta dun pasado mellor cando houbo na zona o auxe das ferrerías (chegou a haber sete na zona).

 Casa da Veiguiña 

Mostras de arquitectura popular

Pola tarde encamiñámonos a Hospital, que tamén mostra grandeza e decadencia nas súas edificacións. Recitamos poemas na praza da igrexa. A familia de Manuel Mª servira aos donos da Torre Penela, casa señorial da zona.

Imaxes tomadas no interior da igrexa de Hospital

Visitamos a igrexa e explicáronnos a súa importancia e feitos curiosos como que nela se armaban cabaleiros ou  a súa importancia no Camiño de Santiago.
Finalmente fomos ao castelo de Novais, e para chegar alí andamos un camiño bastante duro, moi irregular, con pedras e con marcas de rodeiras de carros marcadas na pedra. Alí admiramos a restauración que fixo o pai de Adrián dunha casa ao pé do castelo (e o coidado xardín), a torre do castelo e as impresionantes vistas desde alí dos montes e do val.

Logo visitamos o túnel de Montefurado e. finalmente Bendilló, onde nos levaron a unha almazara e nos explicaron o proceso de fabricación tradicional do aceite.

Recitamos poemas sen parar e o alumnado completou un cuestionario sobre aspectos que lles explicaron ao longo do percorrido. Foi un día completiño!

Santiago de Compostela e a literatura galega nun lugar destacado na Feira Internacional do Libro de Bos Aires

Galicia, Santiago e a literatura galega acadan protagonismo na FILBA 2016. Iso é unha maneira de pór de relevo a histórica relación que o noso país mantivo coa Arxentina. Interesa tamén fortalecer ese vínculo para favorecer o desenvolvemento futuro das dúas culturas.

Vemos pois que a nosa literatura interesa fóra das nosas fronteiras e viaxa polo mundo como o fan  as nosas xentes.

Cólgovos un interesante vídeo no que participan varios escritores galegos que acoden este ano á feira.